Yapımına 2004 yılında başlanan ve dünyanın en yüksek binası olarak tasarlanan Burç Halife 4 Ocak 2010'da muhteşem bir havai fişek gösterisiyle açıldı. Yükseliği  828 metre olarak açıklanan Burç Halife bugüne kadar dünyanın en yüksek gökdeleni olan ve Tavyan'da yer alan Tapei 101 gökdelenine de 320 metre fark attı. 

Dubai'de Ekonomik Kriz
2008 yılı sonunda başlayan ve 2009 yılında kötüleşen emlak sektöründen en fazla etkilenen bölgelerin başında gelen Dubai'nin, bu rekor yüksekliğindeki gökdeleninin açılışı ile yatırımcıların güvenini kazanmasının Dubai'li yöneticiler tarafından ümit edildiği belirtildi.

Dubai'de kriz 27 Kasım 2009 tarihinde, Birleşik Arap Emirlikleri'nin bir parçası olan Dubai'deki devlet tekellerinden ve ana yatırım şirketlerinden birisi olan Dubai World ve onun emlak bölümü olan Nakheel'in 60 milyar Dolar'lık borcuna altı ay erteleme talep etmesiyle başladı. Emlak ve inşaat sektörü Dubai'nin Gayri Safi Milli Hasılası'nin yüzde 23'ünü oluşturuyor. Komşu emirlik Abu Dhabi'nin bu borcun 10 milyar Dolar'lık kısmını Aralık 2009 tarihinde karşılamasıyla kriz kısmen de olsa atlatıldı.

Burç Halife'nin Açılışı
Son yıllarda Dubai etkileyici yapay ada projeleri, kendi ekseni etrafında dönen yapılar ve yedi yıldızlı otelleri ile gündeme geliyordu. Bu yapılara şimdi dünyanın en yüksek gökdeleni olan Burç Halife eklendi.

Empire States Binası'nın yaklaşık iki katı olan bu gökdelen 95 kilometre uzaktan bile gözlemlenebiliyor. 28.261 adet cam panel ile kaplanmış cephesi de çöl güneşi altında sürekli parıldıyor.

Bu yapının tasarlanması ve inşaatı, daha önceden hiç umulmadık teknik ve lojistik problemleri ve özgün çözümleri de beraberinde getirdi. Yapının maruz kaldığı tek problem yüksekliği değildi. Dubai'nin sürekli güçlü rüzgarlara maruz kalması ve depremlerin olduğu jeolojik bir hatta yer alması da inşaatı etkileyen önemli faktörler oldu.

Burç Halife'nin inşaatının yatırımcısı olan Emaar'ın basın sözcüsü Ali Alabbar bu hususta şu yorumda bulundu: "Bu problemlerin hepsine karşı çözüm önerilerimiz vardı ama gerçekten işe yarayıp yaramayacağını biz de merak ettik. Binaya iki defa yıldırım çarptı, geçen sene merkezi İran'da olan bir depreme maruz kaldık. Ayrıca her dönemde farklı yerlerden ve farklı kuvvetlerde esen rüzgarlara maruz kalıyoruz. Elde ettiğimiz sonuçlar son derece ümit verici. Bu projenin inşası için emeği geçen tasarımcıları ve diğer katılımcıları buradan selamlamak istiyorum."

Burç Halife'nin inşaatında yer alan firmalardan birisi de Kanada kökenli ve rüzgar mühendisliği konusunda uzmanlaşmış RWDI firması idi. Normal alanda 50 kilometreye kadar ulaşan rüzgarın hızı, kulenin en yüksek noktasından bunun üç katına kadar ulaşabiliyor. RWDI'nin rüzgar mühendisliği takımının Ortadoğu müdürü Wayne Boulton rüzgara dayanıklılık için nasıl testler gerçekleştirdiklerini şu şekilde açıkladı:

"İlk aşamada yapının ölçekli bir modelini rüzgar tüneline koyduk ve onu test ettik. Rüzgar tünelinde farklı kuvvette ve yönde rüzgarları test etme şansımız var. Normal ve olağanüstü şartlarda binanın yüzeyinin ne tür baskılara maruz kalacağını da denedik."

828 metreye yükselen Burç Halife, o güne kadar dünyanın en yüksek gökdeleni olan Tayvan'daki Taipei 101'in 508 metrelik rekorunu rahatlıkla geçti. Son on yılda dünyadaki gökdelen inşaatlarının çoğunluğu Doğu'da gerçekleşiyor. Dünyanın en yüksek beş gökdeleninden dördü Asya'da ve Ortadoğu'da yer alıyor.

Dünyanın önden gelen global emlak şirketlerinden olan Jones Lang LaSalle'nin danışmanlarından Andrew Charlesworth bu duruma şu yorumu getirdi: "Bu inşaatların temelinde kendine güven yatıyor. Gelişmekte olan ekonomilerin çoğunluğu kendilerini dünyada önemli figürler olarak görüyorlar ve de bu tür projeleri gerçekleştiriyorlar. Dünyanın refahı Batı'dan Doğu'ya geçmeye başladı bile. Gelişmekte olan ekonomiler, gelecekten beklentilerini de göz önünde tutarak, global dünyada yer almak istiyorlar."

Dubai herşeyin en fazlasının gerçekleştiği bir yer. Her yapılan en büyük ve en etkileyici olmak zorunda. Ama dünyada daha önceden inşa edilmiş diğer en yüksek binalar gibi Burç Halife de ekonominin son derece iyi olduğu şartlarda başlandı ve emlak sektörünün dibe vurduğu zamanda tamamlandı. Empire States 1930'lu yıllardaki Büyük Buhran'da, Petronas Kuleleri ise 1990'lı yıllardaki Asya finansal krizi sırasında tamamlanmıştı. Ancak Emaar'ın basın sözcüsü Ali Alabbar bu konuda aynı fikirde değil:

"Bugün itibariyle binadaki mekanların yüzde 90'ı satılmış durumda ve de bu yüzde doksanın binaya yerleşeceğine inanıyoruz. Ayrıca satışlar ile yüzde 10 kar etmemiz dolayısıyla şanslıyız. Orjinal hedefimiz inşaat masraflarının satış gelirleriyle aynı olmasıydı. 200 hektarlık bir alana yayılmış bir gökdelenden ancak bu kadar kar getirmesini beklemiştik."

Yatırımcının kar etmiş olmasının en önemli sebeplerinden birisi arazinin nakit yerine ipotek yolu ile satın alınmış olunmasıydı. Diğer önemli faktör ise apartman dairelerinin birçoğunun emlak krizinden önce satılmış olması. Binadaki ofis ve daire sahipleri ödemelerinin yüzde 80'inin çoktan gerçekleştirdikleri için kalan yüzde 20 ödemeyi de taşındıktan sonra gerçekleştirecekler. Dubai'deki birçok tamamlanmayan yatırımın aksine buradaki yatırımcılardan geri çekilen çok az oldu.

Dubai son yirmi yıldır inanılmaz gelişme gösterdi. Birleşik Arap Emirlikleri'nin kurucusuna adanmış 12 şeritli Şeyh Zayed Yolu şehirin tam ortasından geçiyor. Yirmi yıl önce birkaç yüksek yapının yer aldığı bu bölgede şimdi yüzlerce yapı birbirine bitişik bir şekilde yer alıyorlar. Ama son üç yıldır, çılgınca devam eden inşaat yarışı adeta durdu. Birçok bölgede şimdilik sessizlik hakim.

Sayılarla Burç Halife
- 95 kilometre uzaklıktan bile görünebiliyor
- 504 metreye kadar çıkan ana asansör mevcut
- 57 adet asansör mevcut
- 49 kat ofisler ayrıldı
- 1.044 adet apartman dairesi yer alıyor
- 275 metreye kadar kadar yükselen su hareketleri yapan bir çeşme kulenin temelinde yer alıyor. Bu çeşme dünyanın en yüksek perfomans gösteren çeşmesi olacak.
- 28.261 adet cam panel kulenin cephesinde yer alıyor

Kaynak: BBC, Wall Street Journal Derleyen: Serzan Gök